Ze statystyk policyjnych dowiedziałyśmy się, że Krajowy System Informacyjny Policji nie gromadzi liczby złożonych zawiadomień o przestępstwie. Oznacza to, że nie wiemy, ile osób w Polsce zgłosiło policji zgwałcenie.

Z danych, które udało nam się uzyskać wynika, że w 2024 r. policja wszczęła 3068 postępowań w sprawach o zgwałcenie (art. 197, 198 i 199 k.k.), z czego w 1294 przypadkach (42%) zostało stwierdzone przestępstwo (czyli policja potwierdziła, że czyn miał znamiona czynu zabronionego). Z kolei w 2025 r. policja wszczęła 2987 postępowań, a stwierdziła przestępstwo w 1297 przypadkach (43%).

Te dane wstępnie pokazują nam, że zmiana prawa nie przyczyniła się w pierwszym roku obowiązywania do wzrostu liczby stwierdzonych przestępstw (ta liczba wręcz nieco spadła), a poziom stwierdzonych przestępstw wzrósł nieznacznie – o 1 punkt procentowy.

Zapytałyśmy także różne podmioty o to, czy w 2025 r., kiedy weszła w życie zmiana prawa, organizowały dotyczące jej szkolenia.

Policja wydłużyła termin na udzielenie odpowiedzi do końca marca. Ministerstwo Sprawiedliwości i Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury odpowiedziały, że odbyło się szkolenie ze zmian w kodeksie karnym, które obejmowało także zmianę przepisów dot. zgwałcenia. Naczelna Rada Adwokacka odmówiła nam udzielenia informacji. Krajowa Izba Radców Prawnych zorganizowała szkolenie „Przestępstwo zgwałcenia (art. 197 § 1-5 k.k). Perspektywa karnomaterialna i karnoprocesowa”.

Parlamentarny zespół ds. Wdrażania w Polsce Zmiany Definicji Zgwałcenia miał jedno posiedzenie merytoryczne w lutym 2025 r.

Dlaczego nie ma statystyk z sądów?

Będziemy pozyskiwać także uzasadnienia decyzji prokuratorów oraz wyroków sądowych, ale póki co upłynęło zbyt mało czasu od kiedy zmiany weszły w życie. Biorąc pod uwagę, że oczekiwanie na decyzję prokuratury w sprawach o zgwałcenie wynosi średnio między 9 a 14 miesięcy, prawdopodobnie nie mamy teraz jeszcze wyroków sądów opierających się na nowych przepisach.

Jak widzicie, informacje, które udało nam się zebrać nie napawają optymizmem. Przed nami wciąż wiele pracy, a wasz głos może nam pomóc!

Podpisz naszą petycję o obowiązkowych szkoleniach dla policji, prokuratury i sądów – system musi wreszcie stanąć po stronie pokrzywdzonych!

Monitoring wdrożenia nowego prawa prowadzimy w ramach grantu od Avon i No More „Equal Future Fund”.